Hoe basisschool Kon-Tiki en Ubuntu Sport kinderen helpen om sociaal sterker en zelfstandiger te worden.
Op basisschool Kon-Tiki in Amersfoort-Vathorst draait onderwijs niet alleen om wat kinderen uit boeken leren. Schoolleider Lieke Bovée vindt het minstens zo belangrijk dat kinderen leren omgaan met zichzelf en met anderen.
Daarom werkt de school samen met Ubuntu Sport. Ubuntu Sportcoaches brengen Sport to Grow op verschillende manieren in de praktijk. De ene keer als gymdocent, de andere keer tijdens sportactiviteiten of op de BSO. Op Kon-Tiki werken Ubuntu Sportcoaches in de rol van pedagogisch beweegcoach. Zij zijn er juist op momenten waarop kinderen bewegen, spelen en samen dingen doen. Bijvoorbeeld tijdens het buitenspelen, bij activiteiten en tijdens gymlessen.
“Wij zetten de pedagogisch beweegcoach echt in voor het pedagogische deel. Kinderen zelfstandige, veerkrachtige burgers maken, die op een fijne manier onderdeel kunnen zijn van het geheel. Daar zetten wij op in.”
Een extra paar ogen voor wat een kind nodig heeft
Een leerkracht staat dagelijks voor een hele groep. De pedagogisch beweegcoach heeft een andere rol. Juist tijdens het bewegen en spelen kan de coach meekijken, meedoen en kinderen helpen als dat nodig is.
Op Kon-Tiki helpt Ranike kinderen bijvoorbeeld wanneer samenspelen lastig is, een kind moeilijk met verliezen kan omgaan of niet goed weet wat het nodig heeft om weer verder te kunnen.
Lieke ziet dat terug in de ontwikkeling van kinderen.
“Kinderen zijn steeds beter in staat om op een fijne manier buiten te spelen en in de groep te functioneren. Ze kunnen ook steeds beter zelf aangeven: “Wat heb ik nodig om op een fijne manier in de groep te zijn.”
Het doel is uiteindelijk dat kinderen die ondersteuning steeds minder nodig hebben. Dat ze zelf leren herkennen wat voor hen werkt en steeds zelfstandiger verder kunnen.
“Kinderen ervaren: jij bent er voor mij om me te helpen.”
Bewegen als oefenplaats
Juist tijdens bewegen ontstaan volgens Lieke situaties waarin kinderen veel over zichzelf en anderen leren. Samen spelen, winnen en verliezen, rekening houden met elkaar, teleurgesteld zijn en daarna weer verdergaan: het gebeurt allemaal tijdens sport en spel.
Voor Kon-Tiki is de pedagogisch beweegcoach daarom nauw verbonden met burgerschap.
“Het gaat over het opbouwen van veerkracht, omgaan met teleurstellingen, jezelf leren kennen en weten wat jij nodig hebt om op een fijne manier onderdeel te zijn van de groep.”
Sport en bewegen zijn daarmee geen doel op zich. Kinderen komen in allerlei situaties terecht waarin ze kunnen proberen, oefenen en ontdekken wat werkt. Vaardigheden die ze ook buiten het schoolplein of de gymzaal nodig hebben.
Ondersteuning voor kind én leerkracht
Ook leerkrachten merken volgens Lieke het verschil. De pedagogisch beweegcoach is onderdeel van het team en is er vooral op momenten waarop kinderen extra begeleiding nodig hebben.
Dat geeft leerkrachten ruimte om hun eigen werk te doen. Tegelijkertijd kunnen zij meekijken met de aanpak van de pedagogisch beweegcoach en daarvan leren.
“Het is heel ondersteunend om iemand erbij te hebben die kinderen daarin goed kan begeleiden. Collega’s hebben daardoor ruimte om hun werk te doen, maar kunnen ook kijken: hoe doe jij dat en wat kan ik daarvan overnemen?”
‘Je bent er echt voor de kinderen’
Voor Lieke wordt de waarde van de samenwerking uiteindelijk bepaald door de mensen die het werk doen.
Een moment dat haar is bijgebleven, was het afscheid van groep 8. Ranike kwam ’s avonds in zijn eigen tijd naar het kamp om de kinderen uit te zwaaien. Hij had een aantal van hen jarenlang begeleid en meegemaakt hoe ze groeiden, worstelden en steeds zelfstandiger werden.
Voor Lieke zit juist daarin het verschil. Niet alleen aanwezig zijn wanneer alles goed gaat, maar een relatie opbouwen en kinderen helpen als iets moeilijk is.
“Kinderen voelen: jij bent er voor mij. Ook als het even misgaat, ben je er om me te helpen herstellen en weer verder te kunnen.”
Dat vraagt volgens haar ook om betrouwbaarheid en stabiliteit. De pedagogisch beweegcoach leert kinderen kennen, maar kijkt ook naar wat er om een kind heen speelt: thuis, in de klas en in de groep.
Wat heeft een kind nodig om goed op te groeien?
Lieke zou andere scholen de samenwerking met Ubuntu Sport aanraden. Daarbij vindt ze het belangrijk dat een school vooraf goed bepaalt wat zij nodig heeft en daar duidelijke afspraken over maakt.
“Als je gewoon een buitenspeelcoach wilt, is dat iets anders dan een pedagogisch beweegcoach of een gymdocent. De verwachtingen die je van elkaar hebt, moeten helder zijn. Dan kan het echt een succes worden.”
Voor haar gaat de achterliggende vraag nog verder: wat hebben kinderen nú nodig om op te groeien tot sociaal sterke en veerkrachtige volwassenen?
School is een plek waar kinderen daar iedere dag mee kunnen oefenen. Tijdens een les, in de groep, maar ook als ze buiten rennen, samen spelen, verliezen, opnieuw proberen en weer verdergaan. Juist op die momenten kan een pedagogisch beweegcoach volgens Lieke iets toevoegen.
Benieuwd wat een Ubuntu Sportcoach voor jouw school in beweging kan brengen? Ontdek de mogelijkheden.